Het onderzoek

Het begin

Aanleiding van ons bescheiden onderzoek is dat het ons opvalt dat er veel misinformatie wordt verspreidt. En dat dat steeds meer gebeurt. Voor ons reden om eens te kijken wie dit zijn, wat hun beweegt en wat hun doel is. Veel verspreiders van misinformatie zeggen dat we veel onderzoek moeten doen. Dat hebben we gedaan. We zijn in verschillende Facebookgroepen gestapt zoals:
– Nee Tegen de Coronamaatregelen (2)
– Robert Jensen Show
– Nederland in Verzet
– Cafe Weltschmerz
– Nederland in verzet, weg met dit kabinet
– Like&deel pagina van Steungroep Boeren & Burgers
– Truth For Life
En we zijn toegevoegd aan verschillende Telegramgroepen. We kunnen, omwille van de privacy, niet vermelden om welke groepen het dan gaat.

  1. In totaal hebben we ongeveer 600 (603 om precies te zijn) profielen bekeken en vluchtig informatie opgezocht van deze mensen.
  2. We hebben gekozen voor een oneven aantal om zo te waarborgen dat er geen gelijke cijfers ontstaan.
  3. We hebben daarbij gebruik gemaakt van openbare bronnen, zoals profielen op social media of simpelweg op te zoeken met meerdere zoekmachines.
  4. Deze personen gaan we niet met naam en toenaam online zetten, iedereen heeft immers recht op privacy. We hebben ook geen naar personen herleidbare informatie genoteerd.
  5. Omdat we een goede maatstaaf wilden hebben, zijn we terug gegaan in de profielen en groepen tot 1 januari 2021 en hebben gekeken tot 1 mei 2021.
  6. We hebben willekeurig geselecteerd op mensen die actief zijn in deze groepen, dat wil zeggen dat we niet uit de passieve groep hebben gemeten.
  7. Niet alle data van alle personen hebben we kunnen verzamelen omdat dit niet bekend is.
  8. We zijn uitgegaan van informatie op internet en niet in het “echte” leven.

De resultaten

We hebben niet alle data kunnen achterhalen. De mensen waar wij geen data van hebben kunnen achterhalen vallen in de groep Niet Bekend.


We hebben niet alle data kunnen achterhalen. De mensen waar wij geen data van hebben kunnen achterhalen vallen in de groep Niet Bekend.


We hebben niet alle data kunnen achterhalen. De mensen waar wij geen data van hebben kunnen achterhalen vallen in de groep Niet Bekend.


Onder theoretisch opgeleid verstaan we: kantoorwerkzaamheden, advocatuur, student of scholier et cetera.
Onder praktisch opgeleid verstaan we: metaalbewerkers, werknemers in de bouw, grondwerkers, agrariërs, houtbewerkers, productiemedewerkers et cetera


We hebben niet alle data kunnen achterhalen. De mensen waar wij geen data van hebben kunnen achterhalen vallen in de groep Niet Bekend.


Opvallende constateringen

  1. De verspreiders van desinformatie zeggen over het algemeen tegen de “angstzaaierij” te zijn door de media en de overheid.
    Opvallend is dat ze zelf echter vaak zelf juist angst zaaien door middel te waarschuwen voor vaccinaties, world control en 5G.
  2. De verspreiders zijn tamelijk onbekend met technologie of het gebied van ICT en communicatie, en weten niet altijd goed het bestaan ervan en de mogelijkheden, zoals het verifiëren van video’s op echtheid middels MD5-hashes of analyse van deepfakevideo’s.
  3. Er zijn ook veel mensen zonder profielfoto en met een gefingeerde naam, maar het is voor hen niet duidelijk dat ook zonder een profielfoto of echte naam te traceren zijn.
  4. Veel van hen zijn op negatieve manier in aanraking geweest met de overheid (centraal of decentraal) of wantrouwen de overheid of secundaire overheidsvormen (zoals bijvoorbeeld jeugdzorg) in extreme mate.
  5. Veel van hen zijn klein begonnen, maar doordat ze een grote schare volgelingen krijgen wordt hun invloedrijkheid en macht gevoed.
    Opvallend daarbij is dat ze juist tegen de grote invloed van machtige mensen zijn.
  6. We zien dat mensen zich vastklampen aan deskundigen, maar deskundigen die hen niet welgevallig bestempelen als corrupt, ontvangers van steekpenningen en/of invloed door hun meerdere. Men vertrouwd niet in de integriteit van deskundigen, anti-intellectualisme lijkt veel voor te komen.
  7. Het is opvallend te noemen dat men veelal tegen de mainstream-media is omdat die fakenews verspreiden, maar al enkele momenten later toch weer citeren van deze websites of beeldmateriaal. Onze conclusie is dat er daardoor niet een juist beeld door hen kan worden gevormd van de situatie en men het lastig vind een standpunt te bepalen.
  8. Opvallend is tevens dat er in veel gevallen voor veel alternatieve websites een verdienmodel aan ten grondslag ligt. Iedere website heeft wel een doneer- of giftknop.
  9. De politieke voorkeur lijkt te liggen in extremiteiten op politiek vlak, zowel links als rechts. Er is echter geen duidelijk maatstaaf te ontdekken wat de exacte politieke voorkeur is.
    Wel dat partijen in het midden van het politiek stelsel geen voorkeur genieten. Progressiviteit afgewogen tegen conservatief blijkt dat conservatief toch wel groter is, echter valt dat niet exact te meten.
  10. Een groot aantal lijkt niet te geloven in de huidige vorm van democratie in Nederland en streeft naar een andere politieke vorm.

De conclusie

Het profiel van de grootste groep verspreiders van hoaxes, fakenews en theoriën die ver van de werkelijkheid afstaan is als volgt:

Het betreft veelal zelfstandig ondernemers die een negatieve ervaring hebben met de overheid, vooral aan de rechterkant van het politiek spectrum.
De leeftijd is veelal tussen de 30 en de 55 jaar waarbij de grootste groep, allicht logischerwijs afgewogen tegen de bevolkingsdichtheid in Noord- en Zuid-Holland woont. Het technologisch inzicht van deze mensen is beperkt tot gebruikersniveau en we zien dit terugkomen in de beroepsgroep en opleidingsrichting. Het zijn niet eenduidig mannen of vrouwen.